Przejdź do treści
PNA 2013: Wielki futbol wraca do RPA. Nie obyło się bez zgrzytów

Ligi w Europie Świat

PNA 2013: Wielki futbol wraca do RPA. Nie obyło się bez zgrzytów

Po dwóch latach i siedmiu miesiącach wielka piłka wraca na południowoafrykański grunt. Od soboty 16 zespołów po raz 29. walczyć będzie o Puchar Narodów Afryki. Dzień przed pierwszym gwizdkiem warto napisać kilka słów o zawirowaniach, jakie miały miejsce podczas sprinterskich przygotowań do turnieju.

Przy okazji październikowego meczu towarzyskiego na Stadionie Narodowym w Warszawie pomiędzy Polską i RPA pisaliśmy TUTAJ o futbolu w Południowej Afryce i o fali krytyki, jaka spłynęła na ANC (partię będącą u władzy od obalenia apartheidu na początku lat 90. XX wieku) tuż po zakończeniu mundialu w 2010 roku. Opozycja podział wpływów z mistrzostw nazwała oszustwem i złodziejstwem (3,6 miliarda brutto dla FIFA i 526 milionów dolarów dla komitetu organizacyjnego WC 2010), co rzecz jasna przełożyło się na negatywne podejście do wszystkich pomysłów brania się za organizowanie kolejnych wielkich turniejów. Nie brakowało więc uszczypliwości w momencie, gdy w 2011 roku afrykańska centrala piłkarska przyznała prawo organizacji Pucharu Narodów Afryki 2017 właśnie RPA. Krytyczna sytuacja w Libii – wojna domowa i ludzkie tragedie – zmusiła CAF (Confederation of African Football) do dynamicznych działań. W zasadzie nie było innego wyboru – mistrzostwa w 2013 roku trzeba było oddać krajowi, który byłby w stanie w trochę ponad 12 miesięcy przygotować się do przyjęcia piłkarzy i kibiców.

Padło na RPA, innego wyboru być nie mogło. Stadiony po niedawnych mistrzostwach świata nie zostały przecież mimo wielu podobnych wskazówek zdemontowane, infrastruktura w miastach gospodarzach pozostała, więc potrzebą chwili były zmiany zaledwie kosmetyczne. Na przygotowanie kraju do imprezy rząd przeznaczył 452 miliony randów (32 miliony funtów), z czego 83 miliony randów (5,8 miliona funtów) trafiło do lokalnego komitetu organizacyjnego, a pozostała część do miast gospodarzy na „upiększenie” i załatwienie kwestii logistycznych. Dla porównania przygotowanie MŚ kosztowało RPA 516 milionów dolarów.

To, co na pierwszy rzut oka wydaje się oczywiste, wcale nie musi takie być. Okazuje się bowiem, że stosunkowo niskie koszty organizacji podawane w oficjalnych komunikatach są zaniżone z jednego, prostego powodu: kasa płynąca z rządowego skarbca nie jest jedyną, dzięki której turniej może dojść do skutku. Od miast ubiegających się o możliwość goszczenia najlepszych piłkarzy Afryki wymagano podpisania cyrografu, którego jednym z punktów było zdeklarowanie się do wyłożenia na rzecz turnieju ponad 20 milionów randów. PNA 2013 odbędzie się na pięciu obiektach – w Johannesburgu, Durbanie, Port Elizabeth, Rustenburgu i Nelspruit. Największą sensacją przygotowań okazało się „wycięcie” z kalendarza Kapsztadu, który jako jedyne miasto sprzeciwił się dyktatowi lokalnego komitetu organizacyjnego oraz CAF. Władze metropolii nie chciały zgodzić się na niesprawiedliwe według nich warunki: wyłożenie 27 milionów randów, bycie w gotowości do wydania kolejnej, bliżej nieokreślone kwoty, a na dodatek pogodzenie się z faktem, że usługi świadczone będą przez zewnętrze, wskazane przez CAF firmy. Negocjacje trwały długo, ale zakończyły się totalną porażką.

Władze Johannesburga tuż przed ogłoszeniem miast-organizatorów (oficjalna prezentacja była przesuwana dwukrotnie) również informowały, że wycofują się z wyścigu, bo nie stać ich na wydanie lekką ręką tak potężnej kwoty. W tym przypadku udało się jednak dojść do połowicznego porozumienia. Na Soccer City, największym obiekcie w RPA mieszczącym ponad 90 tysięcy kibiców, odbędą się zaledwie trzy mecze: dwa grupowe w dniu otwarcia (jeden z udziałem RPA) oraz wielki finał. Resztę spotkań zobaczą kibice w mniejszych miastach i na mniejszych obiektach.

Sprawa „wykolegowania” Kapsztadu nie jest jednowymiarowa – w RPA budziła swego czasu gigantyczne emocje. Jeden z przedstawicieli COSATU (Congress of South African Trade Unions) oskarżył bowiem władze miasta o działanie z premedytacją. Według niego białe władze Kapsztadu nie chciały gościć piłkarskiej imprezy, bo mają przecież „swoje rugby”. Piłka nożna wciąż uznawana jest w RPA za grę czarnej części społeczeństwa. Rugby to natomiast sport białych. Zarzuty o rasistowskie uprzedzenia są tutaj na porządku dziennym. RPA wciąż mierzy się ze swoją tragiczną przeszłością i burzliwą teraźniejszością.

Rzecz jasna znów słyszalne są głosy krytyki przypominające, że rząd wydaje publiczne pieniądze na igrzyska w momencie, gdy duża część społeczeństwa nie ma chleba. W RPA miliony żyją grubo poniżej granicy ubóstwa. Mając na uwadze ten fakt komitet organizacyjny postanowił, że bilety będą dostępne w pakietach już od 45 randów, co będzie dawać możliwość zobaczenia dwóch spotkań. To niezwykle ważne posunięcie zważywszy na fakt, że podczas poprzednich edycji turnieju trybuny świeciły pustkami. Wystarczy tylko przypomnieć, że rok temu podczas ćwierćfinałowego starcia Zambii (późniejszego triumfatora) z Sudanem na trybunach stawiło się bagatela… 200 osób.

Początek turnieju w sobotę o godzinie 18:30. W pierwszym meczu RPA zagra z Republiką Zielonego Przylądka. Mecz odbędzie się przy wypełnionych po brzegi trybunach.

Paweł KAPUSTA
Piłka Nożna

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 45/2026

Nr 45/2026

Ligi w Europie Świat

Pep Guardiola może zostać selekcjonerem! Amerykanie mają wielki plan

Amerykańska federacja piłkarska rozgląda się za następcą Mauricio Pochettino. Jak informuje „The Athletic”, jednym z priorytetowych kandydatów ma być Pep Guardiola.

MANCHESTER, ENGLAND - OCTOBER 14: Former Manchester City manager Pep Guardiola is seen during the UEFA Champions League 2026/27 League Phase MD2 football match between Manchester City and Paris Saint-Germain at Etihad Stadium on October 14, 2026 in Manchester, England. (Photo by Will Palmer/Sports Press Photo) (Photo by Will Palmer/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.10.14 Manchester
pilka nozna liga mistrzow
Manchester City - PSG

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

„Kraków jesteśmy z wami” Magdeburg ze wsparciem dla Polaków

Kibice Magdeburga podczas niedzielnego spotkania z St. Pauli wyrazili wsparcie transparentem w języku polskim dla ofiar tragedii i całego miasta Krakowa.

08.11.2026, xgox, Fussball, 2. Bundesliga, 1. FC Magdeburg - FC St. Pauli v.l. Spruchband Banner, Krakau, Amoklauf, Terror, Krakow Symbolfoto, Symbolbild, Symbol Fans, Zuschauer, Publikum, Tribuene DFL/DFB REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS as IMAGE SEQUENCES and/or QUASI-VIDEO Magdeburg *** November 8, 2026, xgox, Soccer, 2. Bundesliga, 1. FC Magdeburg vs. FC St. Pauli, banner, Krakow, Mass shooting, Terror, Krakow stock photo, stock image, fans, spectators, audience, stands DFL DFB REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS as IMAGE SEQUENCES and/or QUASI-VIDEO Magdeburg
2026.11.08 Magdeburg
pilka nozna , 2. liga niemiecka 
1. FC Magdeburg - FC St. Pauli
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Ewa Pajor z jubileuszem! Uczciła go golem

Ewa Pajor rozegrała spotkanie numer 100 dla żeńskiej Barcelony. Polka zdobyła bramkę w swoim rocznicowym spotkaniu.

Ewa Pajor of FC Barcelona celebrates a goal during the Women s Champions League, League phase, MD1 football match between FC Barcelona and FC Bayern Munich on 7 October 2025 at Estadi Johan Cruyff in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2025.10.07 Barcelona
pilka nozna kobiet liga mistrzyn
FC Barcelona - Bayern Monachium
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Messi zdobył ważną nagrodę drugi rok z rzędu! Zrobił to jako pierwszy w historii

Lionel Messi przeszedł do historii ligi amerykańskiej. Sprawdź, dlaczego.

Db Atlanta Stati Uniti 29/06/2025 - FIFA Club World Cup 2025 / Paris Saint-Germain-Inter Miami / foto Daniele Buffa/Image nella foto: Lionel Messi PUBLICATIONxNOTxINxITA
2025.06.29 Atlanta
pilka nozna , klubowe mistrzostwa swiata w pilce noznej FIFA , psg
Paris Saint-Germain - Inter Miami CF
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Jesus Owono rozważa zakończenie kariery po śmierci Jesus de Miguela

Jesús Owono, bramkarz FC Andorra, rozważa zakończenie piłkarskiej kariery po tragicznym wypadku, do którego doszło podczas meczu z Tenerife. W wyniku zderzenia z 25-latkiem zmarł Jesus de Miguel. Golkiper bardzo przeżywa całe zdarzenie i obecnie korzysta z pomocy psychologicznej.

Athletic Club v Deportivo Alaves - LaLiga EA Sports Jesus Owono of Deportivo Alaves looks on prior to the LaLiga EA Sports match between Athletic Club and Deportivo Alaves at San Mames on May 11, 2025, in Bilbao, Spain. Bilbao San Mames Basque Country Spain RL_ATHvDALV_000002 Copyright: xRicardoxLarreinax
2025.05.11 Bilbao
pilka nozna , liga hiszpanska
Athletic Bilbao - Deportivo Alaves
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej