Przejdź do treści
Liverpool v Lille OSC Champions League 21/01/2025. Mohamed Salah 11 of Liverpool celebrates scoring to make it 1-0 during the Champions League match between Liverpool and Lille OSC at Anfield, Liverpool, England on 21 January 2025. Liverpool Anfield Merseyside England Editorial use only , Copyright: xConorxMolloyx PSI-21296-0021
2025.01.21 Liverpool
pilka nozna liga mistrzow
Liverpool FC - LOSC Lille
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!

fot. IMAGO/PressFocus

Ligi w Europie Premier League

Mieć kogoś na toście. Co znaczą angielskie klisze językowe?

Obejrzeliśmy mecz dwóch połów, w którym 2:0 okazało się niebezpiecznym prowadzeniem, ponieważ przegrywający kopali głęboko i zabiegali skarpety, natomiast wygrywający stracili wątek.

Maciej Sarosiek

To zlepek przykładowych klisz językowych, stosowanych przez angielskie środowisko piłkarskie – komentatorów, ekspertów, dziennikarzy, trenerów, zawodników, kibiców. Odbiorców przekazu irytują niekiedy nagminnością występowania, banalnością, odzieraniem wypowiedzi z oryginalności. W zestawieniu z frazesami używanymi w innych krajach są mało poetyckie, jak ocenił Adam Hurrey, autor bloga, dwóch książek oraz podcastu poświęconych temu zagadnieniu. Słusznie spostrzegł jednak, że mimo wszystkich wad powtarzane do znudzenia wyrażenia mają także zaletę – w zwięzły sposób przedstawiają rozwlekłe zjawiska, wystarczy rzucić hasło, by choć trochę obeznana z futbolem osoba wiedziała, o co chodzi.

Z MIKSERA DO ZLEWOZMYWAKA

Nie trzeba mówić, iż do przerwy zespół X był lepszy, stworzył sobie mnóstwo dogodnych okazji bramkowych i strzelił dwa gole, a po przerwie zespół Y przejął inicjatywę i odrobił straty. Sformułowanie „mecz dwóch połów” (ponoć wymyślone przez samego Jimmy’ego Greavesa, najskuteczniejszego piłkarza w historii najwyższej ligi w Anglii) załatwia sprawę. Zwrot „starcie o sześć punktów” zastępuje długie: starcie drużyn zajmujących sąsiednie miejsca w tabeli, którego zwycięzca nie tylko zdobędzie trzy punkty, ale też pozbawi trzech punktów przeciwnika w zmaganiach o tożsamy cel. Termin „stracili wątek” wypiera niezgrabne: zaczęli postępować dziwnie, nieracjonalnie, bezmyślnie.

„Forma idzie za okno” to angielski odpowiednik polskiego „derby rządzą się swoimi prawami”. Ichniejszym „zagraniem na aferę” jest „włożenie piłki do miksera”. „Postawieniem wszystkiego na jedną kartę” – „rzucenie w coś zlewozmywakiem”. „Zabieganie skarpet” można rozumieć jako danie z siebie wszystkiego lub harowanie jak wół. „Potencjalną skórkę po bananie” jako potyczkę ze stosunkowo słabym oponentem, którego stać jednak na sprawienie niespodzianki. „Chwycenie gry za kark” jako wzięcie spraw w swoje ręce.

Taktykę opartą na bronieniu dostępu do bramki w niskim bloku złożonym z dużej liczby zawodników zainspirowani Jose Mourinho Anglicy nazywają oczywiście „zaparkowaniem autobusu”. Paradoks polega na tym, że popularnego dziś na całym świecie pojęcia Portugalczyk użył do opisania postawy Tottenhamu w spotkaniu z jego Chelsea (0:0), zaś potem regularnie opisywano tak plany meczowe układane przez niego. Sir Alex Ferguson, a konkretnie szatniowe tyrady, w trakcie których niczym opętany darł się podopiecznym prosto w twarz, zrodziły zwrot „potraktować kogoś suszarką”.

Od kogo wyszło sformułowanie „obrócić się na sześciopensówce” – nie wiadomo. Wiadomo, iż oznacza wykonanie udanego dryblingu na małej przestrzeni. „Mieć kogoś na toście” to kogoś dominować, indywidualnie albo grupowo. „Gonić cienie” to być dominowanym, nie nadążać za lepszym rywalem. „Kopać głęboko” to mocno starać się coś zrobić – trafić do siatki bądź nie dopuścić do trafienia, zniwelować stratę lub utrzymać prowadzenie – by osiągnąć korzystny wynik. „Pociągnąć za spust”, czyli oddać uderzenie bez dłuższego zwlekania. „Dodać drużynie stali” – sprawić, że drużyna stanie się silniejsza fizycznie (stosowane zazwyczaj w kontekście zmian personalnych dokonywanych przez szkoleniowca w trakcie meczu albo transferów realizowanych przez klub). „Mieć coś w szafce” – potrafić wykonać daną akcję, na przykład minąć przeciwnika dryblingiem, posłać podanie otwierające drogę do bramki czy strzelić gola bezpośrednio z rzutu wolnego.

Początek sezonu obfituje tradycyjnie w przypomnienia o tym, iż „liga to maraton, nie sprint”. Sięgają po nie zarówno ci, którym wiedzie się dobrze, jak i ci, którzy rozczarowują. – Liga to maraton, nie sprint, udany start nic nie znaczy w kontekście finiszu, nie ma czym się przesadnie ekscytować – twierdzą pierwsi, chcąc zarządzać oczekiwaniami opinii publicznej. – Liga to maraton, nie sprint, mamy jeszcze masę czasu, by złapać właściwy rytm i uzbierać wystarczająco dużo punktów – oświadczają drudzy, pragnący złagodzić wymierzoną w nich krytykę.

A gdy zespół zawodzi przez długi okres i wszystko wskazuje na to, że w konsekwencji trener lada moment zostanie zwolniony ze stanowiska, nazywa się go chodzącym trupem. Do żywych wracają nieliczni.

NIE ZDOBĘDZIESZ BRAMKI, JEŚLI NIE ODDAJESZ STRZAŁÓW

Mimo powtarzalności i banalności (od której są wyjątki) przywołane wyżej klisze, zakładane w zdania z umiarem, ubarwiają, uplastyczniają wypowiedzi, działają na wyobraźnię słuchaczy tudzież czytelników. Tego samego nie sposób napisać o frazach-wytrychach, zawsze pasujących do sytuacji, lecz niewiele wnoszących, treściowo niemal pustych, formą niepowodujących żadnych doznań. Szkoleniowcy oraz piłkarze używają ich, kiedy postanawiają wymigać się od udzielenia konkretnej odpowiedzi na pytanie. Komentatorzy, eksperci, dziennikarze i kibice – gdy nie wiedzą, co rzec, ale czują, że coś wypada. To zdecydowanie gorszy sort klisz.

Sporo dotyczy kwestii strzelania goli. Obiektywnie nieporywające starcie, w którym obowiązuje rezultat 0:0, często skłania komentatorów do obwieszczenia, iż „ten mecz potrzebuje gola”. Mało uderzeń jednej z ekip albo obu? „Nie zdobędziesz bramki, jeśli nie oddajesz strzałów”, a, jak powszechnie wiadomo, „gole wygrywają mecze”. Drużyna objęła prowadzenie na wczesnym etapie potyczki, lecz pozwoliła przeciwnikowi odrobić stratę i nie odniosła zwycięstwa? „Strzelili gola zbyt szybko”. 2:0 zmienia się w 2:1 lub 2:2? „2:0 to niebezpieczne prowadzenie”. Wysoki gracz umieści futbolówkę w siatce nogą? „Ma wspaniałe stopy jak na dużego gościa”.

Trenerzy i zawodnicy posiadają tyle różnych wytrychów, że śledząc konferencje prasowe oraz wywiady krótko przed pierwszym gwizdkiem sędziego albo zaraz po nim, można urządzić sobie partyjkę bingo. „Rozgrywamy jeden mecz na raz”, czyli skupiamy się na każdym kolejnym wyzwaniu, nie wybiegamy myślami w dalszą przyszłość. „Na tym poziomie nie ma łatwych spotkań”, stosowane na absolutnie wszystkich poziomach, od League Two i niżej po Premier League. „Daliśmy z siebie 110%” – nikt nie wie, dlaczego upodobali sobie akurat tę liczbę, a nie 150 czy 200, choć i one występują. „Drugi zespół po prostu chciał tego bardziej”, jako wytłumaczenie przyczyny przegranej. „Nie jesteśmy tu po to, by zgadzała się liczba uczestników zmagań”, w znaczeniu: nikt na nas nie stawia, ale mamy swoje ambicje i nie będziemy popychadłem. „Futbol to śmieszna, stara gra” – sformułowanie przywoływane, kiedy na boisku wydarzy się coś mało prawdopodobnego, zaskakującego. „Za nami zły dzień w biurze”. „Za nami dobry dzień w biurze”. „Chłopaki dobrze spisali się na swojej zmianie”.

Ponadto przedstawiciele każdej z grup współtworzących środowisko piłkarskie w Anglii lubią po pierwszych kolejkach sezonu ligowego napomknąć, iż w sierpniu nie można zdobyć mistrzostwa, lecz można stracić szansę na zdobycie go. A gdy dochodzi do jakiejś niespodzianki – że nikt nie zdołałby napisać takiego scenariusza.

Stałym elementem podsumowań, zwieńczeń wątków, puent jest natomiast zwrot „na koniec dnia liczy się…”. W medium prasowym na koniec dnia liczy się odpowiednia liczba znaków, więc na tym wywoływanie angielskich klisz zakończmy.

guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 45/2026

Nr 45/2026

Ligi w Europie Premier League

OFICJALNIE: Michael Carrick nie jest już szkoleniowcem Manchesteru United

Manchester United poinformował, że Michael Carrick przestał pełnić funkcję szkoleniowca drużyny. Wkrótce zastąpi go ktoś inny.

Manchester, England, 8th November 2026. Michael Carrick head coach of Manchester United, ManU applauds the fans after the Manchester United vs Aston Villa Premier League match at Old Trafford, Manchester. Picture credit should read: Andrew Yates / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_125_AY_Man_Utd_Villa SPI-5154-0125
2026.11.08 Manchester
pilka nozna , Liga angielska
Manchester United - Aston Villa
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

Media: Manchester United wybrał nowego szkoleniowca!

Włodarze Czerwonych Diabłów wybrali szkoleniowca, który będzie miał za zadanie uporządkować bałagan w drużynie. Schedę po Michaelu Carricku ma przejąć Mauricio Pochettino.

Mauricio Pochettino, head coach of the United States Men's National Team during an international friendly match between the United States and Peru, Inter.co Stadium, Orlando, Florida, September 26th 2026 (Photo by Marcelo Murillo/Sipa USA)
2026.09.26 Orlando
pilka nozna miedzynarodowy mecz towarzyski
Stany Zjednoczone - Peru
Foto Marcelo Murillo/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

Oto główni kandydaci do zastąpienia Carricka w Manchesterze United

Dni Michaela Carricka w Manchesterze United są najprawdopodobniej policzone. Santi Aouna z „Footmercato” poinformował, że Czerwone Diabły kontaktowały się z Pinim Zahavim, jednym z najsłynniejszych agentów piłkarskich, w sprawie zakontraktowania Antonio Conte.

Antonio Conte, head coach of SSC Napoli gestures during the Serie A 2025/2026 football match between SSC Napoli and Udinese Calcio at Diego Armando Maradona stadium in Naples (Italy), May 24, 2026./Sipa USA *** No Sales in France and Italy ***
2026.05.24 Neapol
pilka nozna liga wloska
SSC Napoli - Udinese Calcio

Foto Insidefoto/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

Angielskie media są przekonane, że Manchester United lada moment zmieni trenera [WIDEO]

A gdyby tak przyjął model zatrudniania wyłącznie szkoleniowców tymczasowych? Pod wodzą kilku do tej pory radził sobie świetnie.

Manchester, England, 8th November 2026. Michael Carrick head coach of Manchester United, ManU applauds the fans after the Manchester United vs Aston Villa Premier League match at Old Trafford, Manchester. Picture credit should read: Andrew Yates / Sportimage EDITORIAL USE ONLY. No use with unauthorised audio, video, data, fixture lists, club/league logos or live services. Online in-match use limited to 120 images, no video emulation. No use in betting, games or single club/league/player publications. SPI_121_AY_Man_Utd_Villa SPI-5154-0121
2026.11.08 Manchester
pilka nozna , Liga angielska
Manchester United - Aston Villa
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Premier League

Anglicy oferują 30 mln euro za Bartosza Mazurka?

Przygoda Bartosza Mazurka z RB Salzburg może nie potrwać długo. Taką opinię przedstawił Mateusz Borek w Kanale Sportowym. Dziennikarz zdradził, że młodym Polakiem interesuje się kilka klubów, a na stole ma znajdować się już oferta Crystal Palace.

2026.09.30 Katowice
Pilka nozna Reprezentacja Polski U21 Eliminacje Mistrzostw Europy U-21 Sezon 2026/2027
Polska U-21 - Szwecja U-21
N/z Bartosz Mazurek, radosc, radosc po golu, radosc po bramce
Foto Marcin Bulanda / PressFocus

2026.09.30 Katowice
Football Polish National Team U21 UEFA EURO 2027 Qualifying Season 2026/2027
Polska U-21 - Szwecja U-21
Bartosz Mazurek, radosc, radosc po golu, radosc po bramce
Credit: Marcin Bulanda / PressFocus
Czytaj więcej